Odpowiedzialność prawna inspektora nadzoru inwestorskiego

Inspektor nadzoru inwestorskiego działa na styku prawa budowlanego, odpowiedzialności zawodowej oraz obowiązków wobec inwestora. W praktyce jest to jedna z nielicznych funkcji na budowie, która odpowiada równocześnie zawodowo, cywilnie, administracyjnie i w skrajnych przypadkach także karnie. Warto wiedzieć, z czego wynika ta odpowiedzialność.

Odpowiedzialność zawodowa wynika bezpośrednio z ustawy Prawo budowlane. Inspektor nadzoru posiada uprawnienia budowlane, co automatycznie wiąże się z odpowiedzialnością zawodową zgodnie z art. 95–100 Prawa budowlanego.
Za naruszenie obowiązków lub rażące zaniechania może zostać ukarany przez PIIB (Polską Izbę Inżynierów Budownictwa).
Katalog kar obejmuje między innymi:
– upomnienie,
– nagana,
– kara pieniężna,
– zawieszenie uprawnień do samodzielnych funkcji technicznych,
– pozbawienie uprawnień (art. 96 ust. 1 pkt 3 do 5).[AD2] 
Odpowiedzialność zawodowa jest stosowana wtedy, gdy inspektor swoim działaniem lub zaniechaniem naraża inwestora, użytkowników lub bezpieczeństwo obiektu.

Odpowiedzialność cywilna: na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego

Relacja między inwestorem a inspektorem nadzoru inwestorskiego ma charakter cywilnoprawny i opiera się na umowie o nadzór.
Co istotne, jeśli inspektor wykonuje swoje obowiązki nienależycie, może odpowiadać finansowo za wyrządzoną szkodę.
Podstawą jest art. 471 Kodeksu cywilnego:
„Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.”
W praktyce przykłady takich szkód obejmują:
-błędnie odebrane roboty, których późniejsza naprawa generuje dodatkowe koszty,
-brak reakcji na odstępstwo od projektu, powodujący konieczność wykonania robót zamiennych,
-nieprawidłowe potwierdzenie jakości materiałów, skutkujące trwałymi wadami obiektu.
Dzięki temu inwestor może dochodzić odszkodowania od inspektora, a dodatkowo większość inspektorów posiada obowiązkowe ubezpieczenie OC zawodowe.
W efekcie ewentualne roszczenia inwestora mogą być pokryte, co zwiększa bezpieczeństwo finansowe inwestycji.

Odpowiedzialność karna: na podstawie Kodeksu karnego oraz Prawa budowlanego

W skrajnych przypadkach inspektor może odpowiadać karnie, np. gdy zaniechanie nadzoru prowadzi do zagrożenia życia, zdrowia lub do katastrofy budowlanej.
Podstawy prawne:
– art. 91 Prawa budowlanego, kara za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy;
– art. 164–165 Kodeksu karnego, narażenie na niebezpieczeństwo;
– art. 296 KK, wyrządzenie szkody w mieniu dużej wartości;
– art. 233 KK, odpowiedzialność za poświadczenie nieprawdy (dot. dokumentacji budowy).
 
Przykładowa sytuacja:
brak reakcji na wadliwe deskowanie lub zbrojenie, które w oczywisty sposób grozi katastrofą.